Hành lang logistics sang Trung Quốc: Bài toán chuỗi cung ứng nông sản tỷ USD – Cơ hội cho nhà đầu tư
- Thứ năm - 01/10/2026 06:53
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Trong bối cảnh chuỗi cung ứng nông sản toàn cầu đang dịch chuyển mạnh mẽ theo hướng tinh gọn, chuẩn hóa và xanh hóa, mô hình kết nối liên vùng tại Việt Nam đang ghi nhận một bước ngoặt chiến lược...
Bán thô - Tốn chi phí: Lời giải từ Tọa độ Gia Lai
Gia Lai từ lâu đã được xem là "kho báu" nông sản của Việt Nam với hàng trăm ngàn hecta đất đỏ bazan màu mỡ, cho ra đời những sản phẩm có kim ngạch xuất khẩu lớn như cà phê, sầu riêng, hạt điều, chanh dây và hồ tiêu. Tuy nhiên, một trong những nghịch lý lớn nhất mà các nhà đầu tư và thương nhân đối mặt nhiều năm qua chính là việc "bán thô" và phụ thuộc vào hạ tầng vận tải trung gian.
Điển hình tại khu vực biên giới xã Ia Dom và hoạt động của các doanh nghiệp như Công ty Olam: nguồn nguyên liệu hạt điều dồi dào từ nội tỉnh cùng lượng nhập khẩu từ các tỉnh Đông Bắc Campuchia qua Cửa khẩu Quốc tế Lệ Thanh đạt hơn 200.000 tấn/năm. Dù sở hữu nguồn nguyên liệu khổng lồ, việc thiếu vắng các cơ sở chế biến sâu tại chỗ khiến các doanh nghiệp và thương lái bắt buộc phải vận chuyển hạt điều về Bình Phước để phơi, chế biến rồi mới xuất khẩu đi Trung Quốc. Quy trình vận chuyển lòng vòng này làm phát sinh chi phí logistics vô cùng tốn kém và làm giảm biên lợi nhuận của doanh nghiệp.
Tương tự, với ngành hàng cà phê, Công ty TNHH MTV Phi Long thu mua và chế biến trên 60.000 tấn cà phê nhân xanh mỗi năm nhưng tỷ lệ xuất khẩu trực tiếp mới chỉ đạt khoảng 10%. Hầu hết sản phẩm phải tiêu thụ qua các khâu trung gian tại địa phương khác, làm giảm nguồn thu ngân sách địa phương và hạn chế khả năng kiểm soát giá của doanh nghiệp.
Nhận diện rõ nút thắt này, thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tại cuộc gặp gỡ các doanh nghiệp Trung Quốc vào ngày 26/8/2026 về định hướng triển khai các dự án hợp tác cụ thể — tập trung vào hạ tầng chiến lược, logistics, cửa khẩu thông minh và chế biến sâu — một mô hình liên kết mới đã chính thức được kích hoạt.
Hành lang Logistics Mới: Lệ Thanh – Nam Gia Lai – Tà Lùng (Quảng Tây)
Trong chuyến khảo sát thực địa diễn ra từ ngày 08 đến 10/9/2026, đoàn công tác do Th.S Nguyễn Dũng (Phó Chủ tịch Hiệp hội Trang trại và Doanh nghiệp Nông nghiệp Việt Nam Khu vực Miền Trung Tây Nguyên, Chủ tịch CLB Doanh nghiệp hữu nghị Việt Nam - Campuchia tỉnh Gia Lai) dẫn đầu, phối hợp cùng Công ty CP Tà Lùng Quang Minh (Bà Trần Thị Thủy - Phó Tổng Giám đốc) và các tập đoàn nhập khẩu Trung Quốc đã trực tiếp làm việc với Ban Quản lý Khu Kinh tế tỉnh Gia Lai, Cửa khẩu Quốc tế Lệ Thanh và Khu Công nghiệp (KCN) Nam Gia Lai.
Chuyến công tác đã định hình nên một hành lang liên kết logistics 3 giai đoạn:
- Thu gom & Nhập khẩu nguyên liệu thô: Tận dụng vị trí chiến lược của Cửa khẩu Quốc tế Lệ Thanh để tiếp nhận nguồn nông sản tự nhiên từ Gia Lai và vùng Đông Bắc Campuchia.
- Chế biến sâu & Gia tăng giá trị tại chỗ: Xây dựng các cụm nhà máy chế biến ngay tại KCN Nam Gia Lai.
- Phía đối tác Trung Quốc đã đánh giá đây là cơ hội vàng để đầu tư nhà máy chế biến hạt điều ngay tại Gia Lai, giúp giảm tối đa quãng đường vận chuyển và tối ưu chi phí sản xuất.
- Công ty TNHH MTV Phi Long đã thuê 2,5 ha đất tại KCN Nam Gia Lai để xây dựng nhà máy chế biến cà phê rang xay chất lượng cao, chuẩn bị ký kết ghi nhớ hợp tác mở rộng thị trường với các đối tác Trung Quốc.
- Mô hình trang trại sầu riêng rộng hơn 350 ha của Xí nghiệp 30/4 tích hợp hệ thống dây chuyền tách múi, kho lạnh cấp đông nguyên quả công nghệ cao đã chứng minh hiệu quả của việc chế biến sâu, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm và đáp ứng tiêu chuẩn tiêu thụ trực tiếp.
- Thông quan trực tiếp qua Cửa khẩu Quốc tế Tà Lùng: Thay vì đi qua các tuyến đường biển hoặc luồng xuất khẩu truyền thống bị ùn tắc, hàng hóa sau khi chế biến tại Gia Lai sẽ được vận chuyển thẳng lên Cửa khẩu Quốc tế Tà Lùng (tỉnh Cao Bằng) để thông quan sang Quảng Tây (Trung Quốc).
Khuyến nghị Kinh doanh cho Doanh nhân & Nhà đầu tư
Dưới góc nhìn của một phóng viên quốc tế theo dõi thị trường Châu Á, tuyến xuất khẩu Gia Lai - Tà Lùng - Quảng Tây không chỉ là một con đường vận chuyển mới, mà là bài thử nghiệm về năng lực quản trị chuỗi cung ứng hiện đại. Để khai thác hiệu quả cơ hội này, các nhà lãnh đạo doanh nghiệp cần lưu ý 3 bài học cốt lõi:
- Tư duy liên kết chuỗi thay vì thương mại nhỏ lẻ: Doanh nghiệp cần chủ động tham gia hệ sinh thái "5 nhà" (Nhà nông - Doanh nghiệp vật tư/khoa học - Nhà chế biến - Đơn vị logistics/cửa khẩu - Nhà nhập khẩu) thông qua các hợp đồng bao tiêu và dịch vụ dài hạn. Việc ký kết các bản cam kết ghi nhớ (MOU) phải nhanh chóng chuyển hóa thành các hợp đồng kinh tế cụ thể để đưa vào vận hành thực chất.
- Chuẩn hóa kỹ thuật và tiêu chuẩn Xanh: Thị trường Trung Quốc hiện nay không còn là thị trường "dễ tính". Hải quan Trung Quốc (GACC) áp dụng khắt khe các quy định về mã số vùng trồng, mã cơ sở đóng gói, truy xuất nguồn gốc và kiểm tra dư lượng kỹ thuật (như Cadimi hay Vàng O đối với sầu riêng). Doanh nghiệp cần nhận được sự hỗ trợ từ chính quyền về thủ tục đất đai, kiểm định và ứng dụng công nghệ để tạo sự liên thông pháp lý giữa hai nước.
- Gắn kết phát triển kinh tế với trách nhiệm xã hội (CSR): Một điểm sáng đáng ghi nhận trong chuyến công tác là việc Hiệp hội Trang trại và Doanh nghiệp Nông nghiệp Việt Nam Khu vực Miền Trung Tây Nguyên trao tặng Bảng ghi nhận "Tấm lòng vàng Nhân đạo" cho Công ty CP Tà Lùng Quang Minh vì những đóng góp đồng hành hỗ trợ nạn nhân chất độc da cam Dioxin tại Gia Lai. Việc kết hợp giữa mục tiêu lợi nhuận và giá trị nhân văn chính là chìa khóa giúp doanh nghiệp xây dựng uy tín thương hiệu bền vững trong mắt đối tác quốc tế.
Lời kêu gọi của Th.S Nguyễn Dũng về việc khẩn trương triển khai các hợp đồng kinh tế thương mại thực chất theo chỉ đạo của Chính phủ chính là hồi chuông hành động cho các doanh nghiệp. Hành lang logistics Lệ Thanh - Nam Gia Lai - Tà Lùng đang mở ra cơ hội lớn để nông sản Tây Nguyên bứt phá, chuyển mình từ xuất khẩu thô sang chuỗi giá trị tỷ đô trực tiếp và bền vững.- Gắn kết phát triển kinh tế với trách nhiệm xã hội (CSR): Một điểm sáng đáng ghi nhận trong chuyến công tác là việc Hiệp hội Trang trại và Doanh nghiệp Nông nghiệp Việt Nam Khu vực Miền Trung Tây Nguyên trao tặng Bảng ghi nhận "Tấm lòng vàng Nhân đạo" cho Công ty CP Tà Lùng Quang Minh vì những đóng góp đồng hành hỗ trợ nạn nhân chất độc da cam Dioxin tại Gia Lai. Việc kết hợp giữa mục tiêu lợi nhuận và giá trị nhân văn chính là chìa khóa giúp doanh nghiệp xây dựng uy tín thương hiệu bền vững trong mắt đối tác quốc tế.
Ths Phạm Giang